Landschapspark De Kanjel, Limmel

Landschapspark de kanjel, limmel

In het stroomgebied van de Kanjel, iets ten Noorden van Maastricht, liggen kasteel Bethlehem en buitenplaats Jeruzalem, als onderdeel van de landgoederenzone Maastricht–Meerssen. Kasteel Bethlehem en de bijbehorende kasteeltuin zijn tegenwoordig in gebruik door de Hoge Hotelschool Maastricht. Bureau B+B werd gevraagd om de kasteeltuin en buitenplaats te verbinden met de omliggende wijken en de tuinen hierdoor toegankelijk te maken voor de inwoners van de Maastricht. Bureau B+B stelde voor een landschapspark aan te leggen langs de Kanjel, de waterloop die de tuinen verbindt.

De Kanjel, Limburgs voor goot, is een cultuurhistorisch waardevolle kunstmatige waterloop met het karakter van een beek. Het voorzag de grachten en de landbouwgronden van water. In het ontwerp wordt de Kanjel als bindend element ingezet. Het gebied wordt ontsloten en haakt aan op de regionale fiets- en wandelpaden. Een boomgaard, biologische groentetuinen en stadslandbouw activeren de omgeving om het gebied te gebruiken. De kasteeltuin Bethlehem en buitenplaats Jerusalem verkeren in vervallen staat en worden binnen dit project gerenoveerd. Het landschapspark bestaat uit twee historische tuinen aan de beek de Kanjel. De geënsceneerde routes van de tuinen worden doorgetrokken in het landschap van de Kanjel, waardoor verschillende routes gecreëerd worden.

De Kanjel wordt prominent maar de cultuurhistorische waterloop blijft liggen waar hij ligt. Op speelse wijze wordt er een slingerende structuur omheen gegraven die de Kanjel ruimtelijk de plek en aandacht geeft die het verdient. De gegraven slinger verbindt alle landschapsparkdelen. De zone is multifunctioneel en wordt soms gebruikt als natte begraasde weiden, incidenteel als waterberging of bufferzone. De beek wordt begeleid door een struinpad; het Kanjelpad waarlangs de gehele landgoederenzone, van de Maas tot Meerssen, zich presenteert.

De paden maken verschillende verbindingen en hebben een duidelijke hiërarchie. Ze verbinden de kasteeltuin en de buitenplaats met de wijken Limmel en Nazareth en verbinden de tuinen onderling. In een latere fase kan het padennetwerk uitgebreid worden en daarmee worden de wijken ook aangesloten op het nieuwe regiostation Beatrixhaven. De gebogen paden van de kasteeltuin krijgen vervolg in het landschapspark. De routes die zo ontstaan bieden spannende zichten en doorkijkjes over de velden, langs de Kanjel en naar de kasteeltorens in de omgeving. Op de velden, in de biologische groentetuinen en in de hoogstam fruitgaard worden lokale producten verbouwd die worden verkocht in de landwinkel op buitenplaats Jeruzalem of gebruikt in het hotelwezen in de omgeving. De velden zijn mooi te zien vanaf de artificiële hoogtes langs de Kanjel die tevens dienen als vlieten, vluchtplaatsen voor de schapen die de weides begrazen.

De tuin van Kasteel Bethlehem wordt onderdeel van de hoofdverbinding die de wijk Limmel, de Hoolhoeslocatie en de Hogehotelschool verbindt aan het regiostation. De hoogspanningsleiding die nu over de tuin en het park geleid worden, zullen ondergronds gebracht worden en de tuin wordt in ere hersteld. De bestaande, vaak monumentale boomgroepen worden hersteld en opnieuw vormgegeven waardoor de dramatische doorzichten in de tuin en vanaf de hoofdverbinding naar het kasteel spannende routes creëren door de tuin. De spiegelvijver in de centrale kamer vormt wederom de focus waar de rest van de kasteeltuin omheen gebouwd wordt.

Het statige karakter van de Buitenplaats Jeruzalem wordt hersteld en de tuin wordt uitgebreid en toegankelijk gemaakt voor publiek. De tuin vormt hiermee de verbinding van Limmel naar de landwinkel in het koetshuis van Jeruzalem en de nieuwe hoogstam fruitgaard die achter de buitenplaats een plek krijgt.
Door de aanwezigheid van de Kanjel en de slotgrachten rond het Kasteel en de buitenplaats vormt water een belangrijk onderdeel in de beleving van landschapspark de Kanjel. De verschillende routes kruisen de waterloop waarvoor een een familie van bruggen is ontworpen.

De vormgeving van de bruggen is geïnspireerd op lokale ‘vondsten’. De bruggen zijn architectonische pareltjes van het park en variëren van hoog en dramatisch tot asymmetrisch licht gebogen. Het zijn de plekken waar een landschap aanvoelt als een park.

  • Locatie: Jeruzalemweg, Maastricht, Nederland
  • ruimtelijke visie: 2011
  • Opdrachtgever: Gemeente Maastricht
  • Oppervlakte : 26 ha
  • Partners: Jan Maas
Kanjel Limmel

Kanjel Limmel

Brug Landschapspark de Kanjel Maastricht

Landschapspark de kanjel, limmel

Landschapspark de kanjel, limmel

Landschapspark de kanjel, limmel

Brug Landschapspark de Kanjel Maastricht

Brug Landschapspark de Kanjel Maastricht